Bezpłatne badania płuc – warto skorzystać

Trwają II Polskie Dni Spirometrii. W ponad 180 placówkach na terenie całego kraju odbywają się darmowe badania spirometryczne. O badaniach powinny pomyśleć szczególnie osoby, które ukończyły 40 rok życia i są aktywnymi lub byłymi palaczami papierosów. Listę placówek dokonujących pomiarów można znaleźć na stronie http://www.astma-alergia-pochp.pl/index.php?option=com_xformsdisplayrecords&view=list&Itemid=51 lub na poglądowej mapce poniżej:

Do wzięcia udziału w akcji zachęcają także znane postacie sceny polskiej takiej jak Artur Barciś (link)

W dniu 29 czerwca 2013 na antenie kanału Polsatu o godz. 14:10 odbędzie się losowanie nagrody głównej spirometru alpha touch – dla placówek uczestniczących w akcji, której fundatorem jest firma Horn Wellness Group. Skorzystajcie z szansy zbadajcie swoje płuca!

Poniższy film przedstawia procedurę przeprowadzania badania spirometrycznego na urządzeniu Alpha Touch firmy Vitalograph.

Rehabilitacja w osteoporozie z wykorzystaniem symulatora JOBA

baner_joba

Na wstępie kilka słów na temat istoty osteoporozy. Jest chorobą szkieletu prowadzącą do złamań kości, które mogą wystąpić nawet po niewielkim urazie (są to tak zwane złamania osteoporotyczne). Najczęściej dotyczą kręgosłupa, kości przedramienia i szyjki kości udowej, ale mogą wystąpić również w innych lokalizacjach. Nadmierna podatność kości na uszkodzenie w osteoporozie wynika ze zmniejszenia gęstości mineralnej kości i zaburzenia jej struktury i jakości.

Najczęściej występującą odmianą choroby jest osteoporoza pierwotna, będąca konsekwencją starzenia się układu szkieletowego. Rozwija się u kobiet po menopauzie oraz u mężczyzn w podeszłym wieku. Utrata gęstości mineralnej kości jest nieuchronnym procesem związanym z wiekiem, rozpoczynającym się już około 40. roku życia u kobiet i45. roku życia u mężczyzn. Istnieje jednak wiele czynników, które mogą przyspieszyć jej przebieg. Niektórym z nich można zapobiegać poprzez zmianę stylu życia. Rozwój osteoporozy przyspiesza:

  • zła dieta (głównie mała podaż wapnia, witaminy D, niedożywienie)
  • palenie tytoniu
  • nadużywanie alkoholu
  • mała aktywność fizyczna
  • oraz niedostateczna ekspozycja na światło słoneczne

Rzadziej występuje osteoporoza wtórna, będąca wynikiem innych chorób lub stosowania niektórych leków. Ta postać osteoporozy dotyczy osób w każdym wieku. Do przyczyn osteoporozy wtórnej należą m.in. zaburzenia hormonalne (nadczynność tarczycy, nadczynność przytarczyc, cukrzyca, przedwczesna menopauza), choroby układu pokarmowego przebiegające z zaburzeniami wchłaniania, przewlekłe zapalne choroby reumatyczne. Do leków sprzyjających powstaniu osteoporozy wtórnej należą m.in. glikokortykosteroidy, leki przeciwpadaczkowe i heparyna.

Rys. 1 Najczęstsze złamania osteoporotyczne i ich przyczyna – gorsza jakość tkanki kostnej [actabalneologica.pl]

Rys. 1 Najczęstsze złamania osteoporotyczne i ich przyczyna – gorsza jakość tkanki kostnej [actabalneologica.pl]

Osteoporoza początkowo przebiega skrycie, dlatego należy o niej myśleć, zanim dojdzie do złamania kości. Osoby zagrożone jej rozwojem (kobiety po menopauzie, mężczyźni powyżej 65. roku życia oraz osoby z innymi czynnikami ryzyka wystąpienia osteoporozy) powinny się zgłosić do lekarza w celu ustalenia dalszego postępowania.

Szybka diagnostyka w kierunku osteoporozy konieczna jest u pacjentów, u których wystąpiły objawowe złamania osteoporotyczne lub ich pośrednie oznaki, takie jak obniżenie wzrostu, utrwalone garbienie się czy przewlekły ból kręgosłupa.

Rys. 2. Złamania osteoporotyczne kręgów prowadzą do zmniejszenia wzrostu, przyjmowania zgarbionej postawy oraz ogólnej niesprawności narządu ruchu [actabalneologica.pl]

Rys. 2. Złamania osteoporotyczne kręgów prowadzą do zmniejszenia wzrostu, przyjmowania zgarbionej postawy oraz ogólnej niesprawności narządu ruchu [actabalneologica.pl]

Samo schorzenie jest określano jako choroba społeczna. Z raportu przygotowanego przez Światową Organizację Zdrowia (WHO) wynika, że osteoporoza jest coraz większym problemem zdrowotnym, szczególnie jeśli weźmie się pod uwagę proces starzenia się populacji. Szacuje się, że w 2010 r. na całym świecie odnotuje się 6,3 mln złamań osteoporotycznych, podczas gdy w 1990 r. było ich 1,7 mln.

Osteoporoza w okresie początkowym nie daje żadnych zauważalnych objawów. Pojawiają się one dopiero gdy wystąpi złamanie kości, choć nawet wtedy mogą zostać przeoczone lub zbagatelizowane.

Najczęściej dochodzi do złamań kręgów, których połowa przebiega skrycie, stopniowo doprowadzając do obniżenia wzrostu, garbienia się (tzw. wdowi garb), problemów  z poruszaniem się, pogorszeniem nastroju, depresji. W konsekwencji prowadzi to do niesprawności i trwałego uzależnienia się od pomocy innych osób.

Złamania trzonów kręgów powodują często przewlekły zespół bólowy kręgosłupa, traktowany zwykle jako „normalny” objaw starości i zmian zwyrodnieniowych kręgosłupa. Z reguły chorzy nie potrafią przypomnieć sobie urazu w wyniku którego doszło do złamania kręgu (może je wywołać niewielki ruch, kaszel, schylenie się, podniesienie jakiegoś przedmiotu).

Rzadziej mamy do czynienia z nagłym wystąpieniem silnego bólu kręgosłupa – rozpoczyna się on w okolicy złamanego kręgu, może mieć charakter opasujący, towarzyszy mu napięcie przylegających mięśni; złamany krąg może uciskać okoliczne korzenie nerwowe, powodując np. ból, drętwienie i niedowład kończyny dolnej.

Złamania kości długich najczęściej występują w sezonie jesienno-zimowym, co jest związane ze zwiększoną liczbą poślizgnięć i upadków. Typowe dla osteoporozy jest złamanie kości przedramienia (w nadgarstku – przy podparciu ręką), a także złamanie szyjki kości udowej. Złamaniom tym towarzyszy silny ból, ograniczenie ruchomości oraz zniekształcenie okolicznych tkanek. Chory po upadku może nie być w stanie się podnieść i wezwać pomocy, co może doprowadzić do wielu groźnych powikłań, a nawet zgonu.

Leczenie osteoporozy:

Celem leczenia osteoporozy jest zmniejszenie ryzyka wystąpienia
złamań oraz ewentualnych powikłań kiedy już dojdzie urazu osteoporotycznego.
Eliminacja czynników ryzyka jest niezbędna zarówno w celu zapobiegania jak i skutecznego leczenia osteoporozy.

W procesie leczenia choroby należy wziąć pod uwagę:

Suplementację wapnia i witaminy D:
Prawidłowa podaż wapnia i witaminy D jest warunkiem skutecznego leczenia osteoporozy. Sama dieta często nie wystarcza i konieczne jest stosowanie odpowiednich preparatów, najczęściej do końca życia. W trakcie leczenia powinno się kontrolować gospodarkę wapniową w organizmie (oznaczenie stężenia wapnia we krwi, wydalanie wapnia z moczem).

Zaprzestanie palenia tytoniu:

Palenie przyspiesza rozwój osteoporozy. Poprzez zwiększenie stężenia różnych substancji toksycznych (np. kadmu) prowadzi do zmniejszenia stężenia wapnia oraz pogorszenia jego wbudowywania się w kość. U kobiet palących obserwuje się także wcześniejszą menopauzę. Zaleca się całkowite zaprzestanie palenia tytoniu.

Unikanie nadużywania alkoholu

Nadmierne spożycie alkoholu prowadzi do uszkodzenia wątroby, niedożywienia, zmniejszenia stężenia witaminy D i wapnia oraz przyspieszonego niszczenia kości. Zwiększa również ryzyko upadków prowadzących do złamań kości. Umiarkowane spożycie alkoholu u kobiet w wieku okołomenopauzalnym może mieć natomiast wpływ korzystny poprzez zwiększenie stężeń hormonów (estrogenów, kalcytoniny), które chronią tkankę kostną.

Rehabilitacja ruchowa:

Kość jest żywą tkanką, która dostosowuje swoją budowę tak, aby jak najlepiej sprostać codziennym obciążeniom. Ich brak powoduje jej osłabienie i zwiększoną podatność na złamania; zła sprawność ruchowa zwiększa ryzyko upadków. Dlatego zaleca się wykonywanie umiarkowanej aktywności fizycznej (np. chodzenie, pływanie) co najmniej 3 razy w tygodniu przez 30 minut.

Trening wibracyjny:

Jedną z nowych metod usprawniania narządu ruchu w leczeniu osteoporozy jest trening wibracyjny, przy zachowaniu odpowiednich parametrów oraz określonej amplitudy ruchów wpływa korzystnie na odbudowanie tkanki kostnej oraz poprawę jej jakości.
Trening wibracyjny w znaczny sposób poprawia gęstość kości przez co poprawia jej odporność na złamania. W wyniku zastosowania wibracji polepsza się odżywianie tkanki kostnej oraz stymulowane są komórki produkujące tkankę kostną powodując jej przyrost. Dodatkowo uwalniane są hormony, takie jak hormon wzrostu czy testosteron, które wpływają na poprawę utkania kostnego.
Obecnie trening tego rodzaju jest wprowadzany do programów rehabilitacji w osteoporozie w połączeniu z treningiem koordynacji ruchowej, który ma wpływ na eliminacje ryzyka występowania urazów oraz na prewencję upadków.
Przykładem urządzenia, na którym pacjenci mogą połączyć trening wibracyjny z ćwiczeniem koordynacji ruchowej jest symulator jazdy konnej JOBA marki Panasonic:

http://hornwellness.pl/symulator-jazdy-konnej-joba-panasonic-eu7805.html

Zdj. 1 Symulator jazdy konnej JOBA Panasonic

Zdj. 1 Symulator jazdy konnej JOBA Panasonic

Do głównych zalet korzystania z symulatora JOBA zalicza się poprawę elastyczności oraz wytrzymałości mięśni w obrębie obręczy miednicznej. Stosowanie symulatora poprawia stabilizację głęboką kręgosłupa, wpływa na unormowanie funkcjonowania mięśni takich jak: mm. Wielodzielny, czworoboczny lędźwi czy poprzeczny brzucha. Wzmocnienie korpusu mięśniowego znacznie redukuje możliwość wystąpienia złamań osteoporotycznych oraz poprawia unaczynienie co z kolei wpływa korzystnie na odżywienie tkanek w tym również kostnej.
Bodziec zastosowany leczniczo w niewielkich, krótkotrwałych, powtarzalnych ekspozycjach stymuluje, wzmacnia układ kostno-mięśniowy, zwiększa poziom testosteronu oraz hormonu wzrostu w surowicy krwi, przeciwdziałając i osteoporozie. Cykliczna zmiana obciążeń powoduje zwiększenie przepływu cieczy w kanałach kości oraz zmianę naprężeń w kościach. Powoduje to, że przepływy te są bardziej intensywne, tworząc efektywniejszy mechanizm transportu między dostarczoną krwią a osteocytami. Kość jest materiałem ściśliwym, a pod obciążeniami ulega odkształceniom, kanaliki kostne zmieniają swoje wymiary przestrzenne, powodują tym samym efekt pompowania w centralnym systemie przepływu. Po odciążeniu, świeże płyny odżywcze są zasysane z kanalików Hawersa do naczyń włosowatych. Cykliczne obciążanie kości z odpowiednim natężeniem może powodować wzrost masy kostnej, wzrost grubości, jak również przyspieszać proces gojenia.
Symulator JOBA jest idealnym rozwiązaniem dla chorych na osteoporozę, pomijając fizjologiczne korzyści płynące ze stosowania (poprawa trofiki oraz jakości tkanki kostnej), jest idealnym przyrządem do ćwiczenia równowagi. Zachowanie równowagi u ludzi starszych z osłabioną tkanką kostną jest kluczowym czynnikiem dla wyeliminowania ryzyka upadków.

Bibliografia:

1. Pawlikowski M., Niedźwiedzki T.: Mineralogia kości. 2002, PAN, Kraków
2. reumatologia.mp.pl
3. „Trening rehabilitacyjny w rehabilitacji osteoporozy” , Z. Damijan, Balneologia Polska; 264-273
4. actabalneologica.pl

Ocena jakości badań spirometrycznych wykonywanych poprzez pracownie badań czynnościowych i kliniczne ośrodki pneumonologiczne pod kątem spełniania światowych standardów spirometrycznych ATS/ERS.

baner_vitalograph_alpha_gold

Spirometria jest podstawowym badaniem czynnościowym oceniającym wentylację płuc. Jest to badanie pomocne, a wręcz niezbędne w prawidłowej diagnostyce wielu schorzeń układu oddechowego.
Badanie spirometryczne trwa kilka minut i nie jest skomplikowane. Niestety w praktyce powoduje ono wiele trudności zarówno dla pacjenta, jak i osoby przeprowadzającej badanie, a to z powodu braku odpowiedniego szkolenia i wiedzy praktycznej na temat poprawności przeprowadzania badania.
Wartość kliniczna badania spirometrycznego zależy w bardzo dużym stopniu od umiejętności wykonującego badanie i współpracy z badanym. Należy pamiętać, że tylko wynik poprawnie wykonanej spirometrii nadaje się do interpretacji i jest przydatny w diagnostyce i terapii.

Jakie warunki muszą być spełnione, aby zapewnić bezpieczeństwo badanym pacjentom?
Jak osiągnąć wiarygodność wyników badań spirometrycznych w pracowniach badań czynnościowych, klinikach i ośrodkach pneumonologicznych?

  • badanie spirometryczne powinna przeprowadzać osoba będąca lekarzem, najlepiej specjalistą z zakresu pulmonologii, po uprzednim przeszkoleniu z zakresu obsługi sprzętu i technik wykonania badania przy pomocy posiadanego urządzenia;
  • pacjent w momencie kierowania go na badanie spirometryczne powinien być poinformowany o tym, jakie warunki musi spełnić, aby móc w umówionym terminie przeprowadzić właściwe badanie spirometryczne;
  • pacjent powinien być poinstruowany przed przeprowadzanym badaniem, w jaki sposób będzie ono prowadzone, aby wyeliminować błędy w trakcie badania leżące po stronie pacjenta;
  • placówka przeprowadzająca badania powinna posiadać sprzęt spirometryczny zgodny z dyrektywami UE dotyczącymi urządzeń medycznych, spełniający wszystkie światowe kryteria w zakresie standardów spirometrycznych zgodnie z ERS/ATS;
  • zgodnie ze standardami ERS/ATS głowice spirometryczne, jak każde urządzenia pomiarowe powinny być obowiązkowo poddawane codziennej kalibracji przy użyciu strzykawki kalibracyjnej 3l.;
  • spirometry powinny być obowiązkowo kalibrowane przynajmniej 1 raz w miesiącu, aby placówka i lekarz prowadzący badania mógł mieć pewność, że uzyskiwane wyniki badań spirometrycznych są jak najbardziej miarodajne i mieszczą się w zakresie tolerancji zgodnie z wytycznymi dla tego typu urządzeń.
  • do oceny wyników badania powinny być stosowane wytyczne ECSC/ERS rekomendowane przez Polskie Towarzystwo Chorób Płuc opracowane dla populacji Europejczyków, stosownie do wieku, wagi i płci pacjenta, jak również jego historii jako palacza tytoniu;
  • dla zachowania wiarygodności danych o pacjencie przed wykonaniem badania spirometrycznego pacjent powinien być poddany wcześniej badaniu wzrostu i wagi oraz należy przeprowadzić z nim wywiad odnośnie pojawiających się dolegliwości, wcześniejszej historii chorób, palenia tytoniu, występujących choróbw w rodzinie;
  • pacjenta należy poinformować, jakie sytuacje wykluczają możliwość przeprowadzania badania spirometrycznego: przeciwwskazaniem do wykonania badania spirometrycznego są: odma opłucnowa; tętniaki; krwioplucie o niejasnej przyczynie; świeże zaburzenia rytmu serca; wczesny okres po operacji brzusznej, okulistycznej lub na klatce piersiowej; niedawno przebyty zawał serca lub udar mózgu; uporczywy kaszel; podwyższone ciśnienie śródczaszkowe; bóle w klatce piersiowej lub jamie brzusznej uniemożliwiające wykonanie maksymalnego wysiłku; znaczna niewydolność oddechowa; brak zgody lub współpracy chorego;
  • do przeprowadzanych badań należy używać ustników i filtrów oddechowych przeznaczonych do badań spirometrycznych, jak również klipsów na nos będących znacznym ułatwieniem dla pacjenta w trakcie wykonywanego badania.

 Światowe standardy spirometryczne ATS/ERS – czy nasze pracownie spirometryczne są przystosowane do spełniania złotych standardów spirometrii?

Przedstawiamy skrót kluczowych wytycznych zgodnie z ustalonymi standardami, które są wręcz niezbędne do właściwej oceny stanu zdrowia pacjenta, bowiem mają wpływ na poprawność i wiarygodność oraz miarodajność uzyskiwanych wyników badań.

Dokładne wyniki wymagają używania dokładnego sprzętu !

Standardy spirometryczne jasno definiują zakres minimalnych parametrów, jakie powinny spełniać spirometry, aby móc zapewnić wiarygodność uzyskiwanych wyników badań. Zmiany (nieprawidłowości ) w jakimkolwiek aspekcie sprzętu i na każdym etapie przeprowadzonego badania będą powodować niewłaściwe wyniki badań – np. Źle ustalony współczynnik korekcji BTPS spowoduje niewłaściwy raport o parametrze FVC. BTPS to dane na temat temperatury pacjenta, pomieszcza w którym wykonywane jest badanie, ciśnienia powietrza oraz wilgotności powietrza. Oto niektóre z wymagań dotyczących używanego sprzętu do badań:

  • wykres dotyczący poszczególnych mierzonych parametrów oraz wytyczne co do     dokładności dla urządzenia:

tabela_6_ats

 

  • zalecane minimalne współczynniki skali do czasu, objętości i przepływu dla używanego spirometru przedstawiamy w poniższej tabeli:

tabela_2_ats

 

  • Kontrola jakości sprzętu – standardy spirometryczne jednoznacznie informują o konieczności systematycznego sprawdzania urządzenia pod kątem zachowania wskazanej dokładności objętości. Objętość – mierzona codziennie przy użyciu metalowej strzykawki kalibracyjnej o pojemności 3 litrów ( urządzenie powinno wskazywać dokładność na poziomie +/- 3 % ). Sama strzykawka powinna odpowiadać normom dokładności do +/- 15ml na 3 l objętości lub 0,5% dla całej objętości.

tabela_3_ats

 

  •  Używanie do badań ustników lub filtrów oddechowych zapewniających pacjentom bezpieczeństwo ( uniknięcie zakażenia po pacjencie wcześniej badanym )

 

Zapewniają skuteczną barierę przed bakteriami i wirusami zawartymi w ślinie oraz w wykrztuszanej wydzielinie z dróg oddechowych, plwocinie oraz chronią głowicę urządzenia przed skażeniem.

Niestety w naszym kraju nadal istnieje duży problem, wynikający z niewiedzy jakie niebezpieczeństwa niesie za sobą wielokrotne używanie tych samych ustników/ filtrów u różnych pacjentów.

Biorąc pod uwagę szerokie spektrum schorzeń badanych pacjentów, niezwykle łatwo o krzyżowe zakażenie pacjenta wykonującego badanie po pacjencie chorym np. na gruźlicę poprzez dokonanie wdechu w trakcie kontaktu z ustnikiem i głowicą spirometryczną, która nie została zdezynfekowana po wcześniejszym pacjencie. Dlatego też tak ważne jest przestrzeganie ustalonych standardów.

Reasumując – standardy spirometryczne są jasne – każde urządzenie służące do pomiarów spirometrycznych powinno być codziennie kalibrowane oraz poddawane okresowym przeglądom.
Należy o tym pamiętać przy wyborze odpowiedniego spirometru do swojej placówki i nie dać się zwieść deklaracjom niektórych dystrybutorów urządzeń mówiących o tym, że wybrane spirometry nie wymagają kalibracji lub też kalibrują się automatycznie.
Kalibracja to proces naturalny i wymagany dla wszystkich urządzeń pomiarowych – również do wag medycznych, ciśnieniomierzy itd.

Wytyczne dotyczące prawidłowego procesu przeprowadzania badania spirometrycznego FVC –  (Forced Vital Capacity) natężona pojemność życiowa płuc

Istnieją 3 kluczowe fazy wykonania badania FVC:

  • maksymalny wdech
  • maksymalny wybuch wydechu
  • kontynuacja wydechu aż do momentu uwolnienia całości zgromadzonego powietrza

 

  1. sprawdź datę ostatniej kalibracji spirometru
  2. wyjaśnij pacjentowi przebieg badania 
  3. wprowadź do urządzenia (lub oprogramowania) dane pacjenta – koniecznie zapytaj o przebyte w ostatnim czasie choroby, zażywane leki, ustal czy jest/był aktywnym lub pasywnym palaczem
  4. umyj ręce
  5. Poinstruuj pacjenta i zademonstruj, jak prawidłowo należy wykonać badanie:

zwróć uwagę na właściwą i wyprostowaną postawę pacjenta, z nieco uniesioną głową
zwróć uwagę na prawidłowe wykonanie szybkiego i maksymalego wdechu przez pacjenta
zwróć uwagę na właściwe zaciśnięcie ustnika lekko zębami i ustami ( bez pochylania sylwetki)
zwróć uwagę na prawidłowe wykonanie szybkiego i maksymalnego wydechu przez pacjenta

 6. Wykonanie badania – metoda zamkniętego obiegu

Poinstruuj pacjenta, aby przyjął właściwą, wyprostowaną postawę.
Poinstruuj, aby pacjent założył na nos klip, a następnie przygotował się do badania poprzez objęcie ustnika ustami.
Zachęć do wykonania szybkiego i maksymalnego wdechu.
Następnie należy wykonać szybki i maksymalny wydech powietrza, jednocześnie możliwie najdłuższy – aby mieć pewność, że całe powietrze z płuc zostało uwolnione przy tym wydechu.
Ważne aby osoba przeprowadzająca badanie zachęcała pacjenta do możliwie najdłuższego wydechu.
Obecnie dostępne są na rynku spirometry z oprogramowaniem graficznym, które zdecydowanie ułatwia pacjentowi właściwe wykonania tego badania.
Czynność wdechu i wydechu należy wykonać minimum 3 razy zgodnie z przyjętymi standardami, natomiast nie może to być więcej niż 8 cykli.
Obecne spirometry posiadają funkcję automatycznej kontroli jakości przeprowadzonego badania i sugerują, jeśli wykonany test nie jest przydatny ze względu na nieprawidłowe przeprowadzenie.
Wszystkie poprawne testy klasyfikują wg przyjętej skali poprawności od A do F.
Na koniec zweryfikuj powtarzalność wyników testów.

7. Wykonanie badania – metoda otwartego obiegu

Poinstruuj pacjenta aby przyjął właściwą, wyprostowaną postawę.
Zachęć do wykonania szybkiego i maksymalnego wdechu.
Poinstruuj, aby pacjent założył na nos klip, a następnie przygotował się do badania poprzez objęcie ustnika ustami
Następnie należy wykonać szybki i maksymalny wydech powietrza, jednocześnie możliwie najdłuższy – aby mieć pewność, że całe powietrze z płuc zostało uwolnione przy tym wydechu
Ważne aby osoba przeprowadzająca badanie zachęcała pacjenta do możliwie najdłuższego wydechu.
Obecnie dostępne są na rynku spirometry z oprogramowaniem graficznym, które zdecydowanie ułatwia pacjentowi właściwe wykonania tego badania.
Czynność wdechu i wydechu należy wykonać minimum 3 razy zgodnie z przyjętymi standardami, natomiast nie może to być więcej niż 8 cykli.
Obecne spirometry posiadają funkcję automatycznej kontroli jakości przeprowadzonego badania i sugerują, jeśli wykonany test nie jest przydatny ze względu na nieprawidłowe przeprowadzenie.
Wszystkie poprawne testy klasyfikują wg przyjętej skali poprawności od A do F.
Na koniec zweryfikuj powtarzalność wyników testów.

Wytyczne dotyczące prawidłowego procesu przeprowadzania badania spirometrycznego VC –  (Forced Vital Capacity) natężona pojemność życiowa płuc

Objętości płuc mierzone w warunkach statycznych odzwierciedlają własności sprężyste płuc                  i ściany klatki piersiowej: VC (Vital Capacity) – pojemność życiowa, czyli objętość powietrza wydychanego w czasie maksymalnego powolnego wydechu wykonanego po maksymalnym wdechu. Jest to tzw. pojemność życiowa wydechowa (VCEX). Jeżeli pacjent wykona po maksymalnym wydechu najgłębszy wdech to uzyskamy pomiar pojemności życiowej wdechowej (VCIN); IC (Inspiratory Capacity) – pojemność wdechowa; objętość powietrza wdychana podczas maksymalnego wdechu rozpoczynającego się po wykonaniu spokojnego wydechu; TV (Tidal Volume) – objętość oddechowa; objętość powietrza wdychanego lub wydychanego w czasie spokojnego oddychania; ERV (Expiratory Reserve Volume) – wydechowa objętość zapasowa; objętość powietrza możliwa do wydechu po zakończeniu spokojnego wydechu; IRV (Inspiratory Reserve Volume) – wdechowa objętość zapasowa; objętość powietrza możliwa do wprowadzania do płuc w czasie maksymalnego wdechu po zakończeniu spokojnego wdechu.

Przedstawione wytyczne to zaledwie niewielki wycinek dotyczący wszystkich standardów.
W dzisiejszym artykule chcieliśmy się skupić na wymogach technicznych związanych z poprawnością wykonywania badania spirometrycznego.
Kolejna niezwykle ważna kwestia to interpretacja wyników badań i stosowanie się do właściwych obliczeń i norm stosownych do danej populacji.

W Polsce prowadzone są badania nad stworzeniem norm wyłącznie dostosowanych do populacji Polaków, natomiast w aspekcie badań związanych z akcją : „Nadzieja dla płuc” pojawia się sporo kontrowersji. Dotyczą one głównie braku stosowania się do standardów spirometrycznych w zakresie stosowanych urządzeń i poprawności przeprowadzanych badań.

Więcej szczegółów w artykule:
” W trosce o rzetelność naukową – komentarz do artykułu T. Gólczewskiego pt. Spirometria – porównanie polskich wartości należnych Lubińskiego z należnymi ECSC/ERS i Falascheti”

Polecamy zatem wszystkim placówkom prowadzącym badania spirometryczne dokładne sprawdzanie parametrów urządzeń dostępnych na polskim rynku i wybór wyłącznie tych, które gwarantują spełnianie wszystkich postanowień standardów ERS/ATS 2005.
Zachęcamy do zapoznania się z ofertą spirometrów uznanego na świecie producenta, spełniającego najwyższe standardy GOLD STANDARDS w spirometrii:

http://hornwellness.pl/category/spirometry-

Horn Wellness Group partnerem akcji II Polski Dzień Spirometrii

baner_blog_ii_dzien_spirometrii

Horn Wellness Group już od wielu lat stara się propagować prozdrowotny styl życia i szerzyć ideę profilaktyki jako najlepszego sposobu na życie bez chorób. Współpracujemy z wieloma organizacjami pozarządowymi oraz towarzystwami takimi jak: Polskie Towarzystwo Walki z Mukowiscydozą, Fundacja Dzieciom „Zdążyć z Pomocą”, Fundacja MATIO, Fundacja Pomocy Dzieciom Przewlekle Chorym „jerzyk”.

Tym razem wspólnie z Polską Federacją Stowarzyszeń Chorych na Astmę, Alergię i POChP pragniemy uświadomić społeczeństwu potrzebę profilaktycznych badań spirometrycznych podczas II Polskiego Dnia Spirometrii. Zachęcamy do udziału wszystkie placówki diagnostyczne, które mogą umożliwić wykonanie darmowych badań spirometrycznych swoim pacjentom, ponieważ postanowiliśmy ufundować dla nich atrakcyjną nagrodę. Każda placówka, zgłaszająca swój udział w tegorocznej akcji do dnia 26.czerwca 2013r., weźmie udział w losowaniu głównej nagrody jaką jest profesjonalne urządzenie do badań spirometrycznych – Spirometr Alpha Touch firmy Vitalograph. Wierzymy, że ten nowoczesny sprzęt diagnostyczny zmobilizuje te placówki, które jeszcze nie zadeklarowały swojego uczestnictwa.

Zależy nam na tym, aby do programu zgłosiło się jak najwięcej placówek medycznych prowadzących badania spirometryczne, ponieważ pozwoli to na przebadanie bardzo dużej liczby pacjentów, w różnych regionach Polski. Mamy nadzieję, że w takim dniu na bezpłatne badania profilaktyczne pacjenci zgłoszą się licznie, co pozwoli w konkretnych przypadkach na wykrycie w odpowiednim momencie istniejącego ryzyka choroby układu oddechowego i wdrożenie skutecznego leczenia pozwalającego na przedłużenie ich życia.

Dodatkowo wszystkie instytucje i palcówki medyczne biorące udział w II Polskim Dniu Spirometrii otrzymają od naszej firmy kupon rabatowy o wartości 10% na urządzenia i akcesoria wymagane do przeprowadzania badań spirometrycznych zgodnie ze standardami spirometrycznymi ERS/ATS w medycznym sklepie internetowym www.hornwellness.pl.
Chcąc uzyskać taki rabat, należy zarejestrować się w sklepie internetowym oraz zapisać na newsletter do tematycznej grup o nazwie „II Polski Dzień Spirometrii”. Rabat będzie można wykorzystać do dnia 30 września 2013 roku.

Szczegółowe informacje i formularz za pomocą, którego można zgłosić swoją placówkę do konkursu znajdą Państwo na stronie: http://www.astma-alergia-pochp.pl/index.php?option=com_content&view=article&id=126:dla-kogo-spirometr&catid=3:informacje&Itemid=10

Zasady leczenia nadciśnienia tętniczego u chorych na cukrzycę

baner_blog_cukrzyca

Cukrzyca należy do chorób metabolicznych i dotyczy podwyższonej ilości cukru we krwi, tzw. hiperglikemii, spowodowanej defektem w wydzielaniu lub działaniu insuliny.

Objawy mogą być różne: od zmniejszenia masy ciała, poprzez wzmożenie pragnienia, wielomocz, osłabienie organizmu, senność, aż do pojawiania się ropnych zmian na skórze.

Badania przesiewowe w kierunku stwierdzenia występowania cukrzycy prowadzone są 1 raz na 3 lata u osób powyżej 45 roku życia, gdyż nawet połowa chorych nie odczuwa objawów hiperglikemii. U osób, u których stwierdzono poniższe czynniki ryzyka badanie należy przeprowadzać raz do roku:

  • z nadwagą lub otyłością (wskaźnik BMI powyżej 25 kg/m2, obwód w talii u kobiet powyżej 80cm, u mężczyzn 94 cm),
  • jeżeli w rodzinie występują osoby ze stwierdzoną cukrzycą,
  • nie dbających o aktywność fizyczną,
  • przy stwierdzonym stanie przedcukrzycowym we wcześniejszym badaniu, 
  • u kobiet, które podczas ciąży przebyły tzw. cukrzycę ciążową, bądź też urodziły dziecko o wadze powyżej 4 kg,
  • ze stwierdzonym nadciśnieniem tętniczym powyżej 140/90 mm Hg,
  • ze stwierdzoną hiperlipidemią,
  • kobiet ze stwierdzonym zespołem policystycznych jajników,
  • z chorobą sercowo-naczyniową.

Wyróżniamy dwa rodzaje cukrzycy:

Cukrzyca typu 1 – choroba autoimmunologiczna, charakteryzująca się brakiem odpowiednich przeciwciał. U pacjentów ze stwierdzoną cukrzycą tego typu należy niezwłocznie rozpocząć podawanie insuliny. Zaleca się podawanie wielokrotnych, podskórnych dawek insuliny bądź też ciągłe podawanie insuliny za pomocą pompy insulinowej. Poprzez samodzielną kontrolę stężenia glukozy we krwi Pacjent ustala i modyfikuje dawkę insuliny.

Cukrzyca typu 2 – charakteryzuje się insulinoopornością i upośledzeniem wydzielania insuliny. Występuje u osób nadwagą bądź otyłością, zaniedbujących aktywność fizyczną, ze stwierdzonym nadciśnieniem tętniczym. Leczenie jest progresywne i dostosowane etapami do postępowania choroby u danego Pacjenta i opiera się przede wszystkim na obniżeniu hiperglikemii i zmianie stylu życia.

Kilka faktów dotyczących cukrzycy (źródło: zyciezcukrzyca.pl):

  1. Aktualnie ponad 260 milionów osób na świecie choruje na cukrzycę. 
  2. Jak wynika z obecnie obserwowanej tendencji, w 2025 na cukrzycę chorować będzie ponad 418 milionów osób.
  3. Każdego roku rozpoznawanych jest 65,000 nowych przypadków cukrzycy. 
  4. 80 lat po odkryciu insuliny wciąż wiele osób na świecie nie ma wcale do niej dostępu lub jest on bardzo utrudniony. 
  5. Cukrzyca może doprowadzić do uszkodzenia wielu różnych tkanek i narządów, między innymi nerek, narządu wzroku (powodując utratę wzroku), obwodowych włókien nerwowych, naczyń krwionośnych a także być przyczyną utraty kończyn dolnych z powodu zaburzeń krążenia. 
  6. Cukrzycy typu 2 można zapobiec w około 80% przypadków, co nadaje profilaktyce wysoki priorytet w walce z rozprzestrzeniającą się na świecie cukrzycą. 
  7. Ponad połowa spośród wszystkich osób z cukrzycą nie wie, że choruje na tę chorobę.

Zasady leczenia nadciśnienia tętniczego u chorych na cukrzycę.

Pacjenci ze stwierdzoną cukrzycą są częściej narażeni na ryzyko powikłań sercowo-naczyniowych, dlatego też zaleca się redukcję ciśnienia tętniczego do wartości poniżej 140/90 mm Hg. U chorych z nowo rozpoznanym nadciśnieniem tętniczym i bez powikłań narządowych wskazane jest podjęcie próby utrzymania wartości ciśnienia tętniczego na poziomie 130/80 mm Hg, natomiast u Pacjentów z towarzyszącą nefropatią wartość ciśnienia powinna być poniżej 130/80 mm Hg – ze względu na możliwość dodatkowego efektu nefroprotekcyjnego.
Pomiar ciśnienia tętniczego należy przeprowadzać podczas każdej wizyty u Lekarza. Pacjenci ze stwierdzonym nadciśnieniem powinni dokonywać samodzielnych pomiarów w domu.
Gdy podczas pomiaru wartości przekraczają 140/90 mm Hg pomiar należy powtórzyć następnego dnia oraz zalecić samokontrolę poza gabinetem lekarskim. W momencie powtórnego występowania zawyżonych wartości pomiarowych stwierdza się nadciśnienie tętnicze. Ciśnienie można kontrolować w domu za pomocą nowoczesnych aparatów elektronicznych w prosty i jasny sposób interpretujących wyniki pomiaru. Do pomiarów doskonale nadają się zarówno certyfikowane ciśnieniomierze nadgarstkowe jak i naramienne.
W przypadku stwierdzenia subklinicznych zmian narządowych (albuminurii lub jawnego białkomoczu) należy podjąć farmakoterapię. Leczenie farmakologiczne powinno zostać połączone ze zmianą stylu życia przez Pacjenta. W celu zminimalizowanie niepożądanego działania leków terapię należy rozpocząć od najmniejszych dawek dostępnych na rynku. Jeżeli nie nastąpi osiągnięcia docelowej wartości ciśnienia tętniczego zaleca się zwiększenie dawki leku.
U osób z nadciśnieniem w wieku powyżej 65 roku życia zaleca się stopniowe obniżanie ciśnienia, aby uniknąć jakichkolwiek powikłań. Aktualne badania dowodzą, że u ponad 65% chorych konieczne jest stosowanie 2 różnych leków hipotensyjnych, aby osiągnąć i utrzymać odpowiednią wartość ciśnienia tętniczego.

Bibliografia:

[1] Zalecenia kliniczne dotyczące postępowanie u chorych na cukrzycę 2012. Zalecenia PTD